Als een kraan lekt bij de hals, zit het probleem bijna altijd in de pakking of O-ring die de verbinding tussen de draaibare hals en het kraanlichaam afdicht. Het goede nieuws: dit is een van de eenvoudigere kraanlekkages om zelf op te lossen, zonder loodgieter.
Waarom lekt een kraan bij de hals?
De hals van een kraan (ook wel de nek of zwanenhals genoemd) zit op het kraanlichaam met een speciale koppeling. Daarbinnen zorgt een rubberenO-ring of pakking voor de waterdichte afsluiting. Over tijd slijt dat rubber, droogt het uit of raakt het vervormd. Het gevolg is dat er water langs de verbinding sijpelt, zichtbaar als een druppelende ring rondom de hals.
Kalk speelt ook een rol. Hard water laat kalkaanslag achter in de verbinding, waardoor de O-ring niet meer goed aansluit. Soms werkt de kalk juist als lijm: de hals zit dan zo vast dat je hem niet meer los krijgt zonder extra kracht.
Stap voor stap: kraan hals loskoppelen en lekkage verhelpen
Zet voor je begint de watertoevoer af, via de afsluitkranen onder het aanrecht of de hoofdkraan. Open daarna de kraan om het resterende water te laten wegstromen.
- Stap 1: zoek de vergrendelring. Onderaan of halverwege de hals zit een (soms verborgen) ring die de hals op het kraanlichaam vergrendelt. Bij de meeste merken draai je deze ring los door hem naar rechts te draaien (met de klok mee als je van bovenaf kijkt), of net andersom. Check de specifieke kraanhandleiding als je twijfelt.
- Stap 2: ring losdraaien met grip. Als de ring vastgeklemd zit door kalk of vuil, gebruik dan een stukje rubber (een stuk van een oude fietsband of een siliconen ovenhandschoen) om meer grip te krijgen. Zo beschadig je het oppervlak niet. Duct tape om een waterpomptang wikkelen is ook een bewezen truc.
- Stap 3: kalk verwijderen. Spuit eventueel een kalkontvetter of azijnwater op de verbinding en laat dat 10 tot 15 minuten inwerken. Dat maakt het losdraaien een stuk eenvoudiger.
- Stap 4: hals verwijderen en O-ring inspecteren. Trek de hals voorzichtig omhoog. Binnenin of onderop de hals zie je een of meerdere O-ringen of een platte pakking. Controleer op scheuren, vervorming of uitdroging.
- Stap 5: O-ring vervangen. Neem de oude O-ring mee naar de bouwmarkt om de juiste maat te vinden. O-ringen zijn verkrijgbaar in sets voor een paar euro. Vet de nieuwe O-ring licht in met siliconenvet voordat je hem plaatst. Gebruik geen vaseline of andere petroleumproducten; dat tast rubber aan.
- Stap 6: hals terugplaatsen en ring aandraaien. Druk de hals terug op het kraanlichaam en draai de vergrendelring vast. Draai niet te hard: stevig hand-vast is genoeg, anders beschadig je de nieuwe O-ring direct.
- Stap 7: water terugzetten en testen. Zet de watertoevoer langzaam terug aan en controleer of de lekkage bij de hals verdwenen is.
Hals zit muurvast: wat nu?
Soms is de hals zo sterk vastgeklemd door kalkaanslag dat draaien niet lukt. Geef in dat geval de kalkontvetter meer tijd, of wikkel een natte doek gedrenkt in witte azijn om de verbinding en laat dat een half uur zitten. Tik de ring daarna voorzichtig los met een rubberen hamer. Gebruik nooit een stalen hamer direct op de ring; dat beschadigt de coating of het messing.
Als de ring of de hals zelf beschadigd is geraakt, is vervangen van alleen de O-ring niet genoeg. Kraanhalzen zijn bij de meeste merken als los onderdeel verkrijgbaar. Zoek online op het merk en type van je kraan, of neem een foto mee naar een sanitairspecialist. Reken voor een vervangende hals op een bedrag dat sterk per merk verschilt, van een tientje voor eenvoudige modellen tot meer dan 50 euro voor designkranen (schatting op basis van gangbare prijzen rond 2025).
Wanneer toch een loodgieter inschakelen?
Repareer de lekkage bij de hals zelf als het om een slijtende O-ring gaat. Schakel een loodgieter in als de hals of de koppeling zelf beschadigd of gebroken is, als de lekkage terugkomt na meerdere O-ring-vervangingen, of als je bij het loskoppelen merkt dat de binnenste aansluiting corrosie vertoont. Doorroeste verbindingen in oudere leidingen zijn een risico op grotere schade als je ze zelf forceert.
In de meeste gevallen is een lekkende hals een kleine klus van minder dan een halfuur, een nieuwe O-ring van een paar euro en een beetje siliconenvet. Pak het snel aan: een constante druppel bij de hals geeft op den duur kalkvlekken in de bak en kan het kraanlichaam aantasten.
