Als de afvoer niet goed doorloopt, heeft dat bijna altijd één van een paar vaste oorzaken: een gedeeltelijke verstopping, een probleem met de sifon, of een foutief afschot in de afvoerbuis. Het goede nieuws is dat je dit in de meeste gevallen zelf kunt oplossen, zonder een loodgieter te bellen. Hieronder lees je hoe je stap voor stap de oorzaak opspoort en aanpakt.
Wat betekent “niet goed doorlopen” precies?
Er is een verschil tussen een afvoer die helemaal verstopt is en een afvoer die traag loopt. Bij een trage afvoer verdwijnt het water wel, maar langzaam. Het water stijgt eerst op in de gootsteen of douche, en zakt daarna geleidelijk weg. Dit is een gedeeltelijke verstopping, of er speelt iets met de ontluchting of het afschot van de buis.
Bij een volledig verstopte afvoer blijft het water gewoon staan. Dat vraagt om een iets krachtigere aanpak, maar de eerste stappen zijn hetzelfde.
De meest voorkomende oorzaken
In de gootsteen in de keuken is vet de grote boosdoener. Vet stolt in de afvoerbuis en bindt zich aan zeeprestjes en voedselresten. Na verloop van tijd groeit die laag aan totdat de doorstroming sterk vermindert. In de badkamer en douche is het vrijwel altijd haar in combinatie met zeep die de sifon dichtslibt.
Een andere oorzaak die mensen vaak over het hoofd zien: de sifon staat te vol met vuil, maar is technisch gezien niet “verstopt”. Het water loopt nog weg, maar zo traag dat het lijkt alsof er een probleem is verder in de buis. Ook een sifon die niet goed is gemonteerd of een te kleine bochtige slang kan de doorstroming beperken.
Tot slot: als meerdere afvoeren tegelijk traag lopen (gootsteen én wastafel, of douche én bad), wijst dat op een probleem verder in het afvoersysteem, zoals de staande buis of het rioolaansluiting. Dat is iets voor een loodgieter.
Zo los je het zelf op: stappenplan
Begin altijd met de eenvoudigste oplossing en werk van daar uit verder.
- Stap 1: Zeefje controleren. Haal het afvoerrooster of zeefje eruit en verwijder zichtbaar vuil, haar en aanslag. Verrassend vaak lost dit het probleem al op.
- Stap 2: Sifon reinigen. Zet een emmer onder de sifon (het gebogen stuk buis onder de gootsteen of wastafel), draai de sifon los en verwijder het vuil. Spoel de sifon door onder de kraan. Schroef hem daarna goed terug zodat hij niet lekt.
- Stap 3: Kokend water of warm water met soda. Giet een grote pan bijna-kokend water langzaam in de afvoer. Dit lost vetophopingen op. Je kunt ook een combinatie gebruiken van 3 eetlepels zuiveringszout en een halve kop witte azijn, gevolgd door heet water na 10 minuten. Dit schuimt en breekt organisch vuil af.
- Stap 4: Ontstopper of plunjer. Zet de plunjer strak op de afvoer, zorg dat er wat water in de bak staat, en pomp krachtig op en neer. De drukwisseling kan een verstopping losbreken. Doe dit 10 tot 15 keer achter elkaar.
- Stap 5: Afvoerveer of drain snake. Een flexibele afvoerveer (verkrijgbaar bij de bouwmarkt voor een paar euro) draai je in de afvoerbuis. Hiermee breek je vastgezette verstoppingen verder in de buis los of haal je ze eruit.
Wanneer chemische middelen gebruiken?
Chemische afvoerontstopper (zoals producten op basis van natriumhydroxide) werken snel op organisch materiaal zoals haar en voedselresten. Let op: gebruik dit nooit in combinatie met andere reinigingsmiddelen, en spoel altijd ruim na met koud water. Gebruik het ook niet te vaak; het kan op den duur kunststof leidingen aantasten. Bij oudere afvoerbuizen van PVC is het verstandig om het bij de mechanische methoden te houden.
Afvoer loopt niet goed door na reinigen: controleer het afschot
Als de afvoer na al het bovenstaande nog steeds niet goed doorloopt, en er geen zichtbare verstopping meer is, controleer dan het afschot van de afvoerbuis. Een afvoerbuis moet licht schuin lopen richting de riolering, met een helling van minimaal 1 tot 2 centimeter per meter buis. Ligt de buis te vlak of zelfs licht omhoog, dan loopt het water gewoon niet weg. Dit zie je door de buis visueel te controleren of met een waterpas. Corrigeren doe je door de beugels waaraan de buis hangt te verstellen.
Lukt het na al deze stappen nog niet, of loop je aan tegen meerdere trage afvoeren tegelijk, dan is het tijd voor een loodgieter. Die kan de leidingen doorspoelen met hogedrukwater of de situatie verder inspecteren met een camera. Maar in de meeste gevallen is een trage of slecht doorlopende afvoer een klus die je in een halfuur zelf klaart.
